De controle op langdurig zieken ligt al weken onder vuur
Al weken klinkt kritiek op de ziekenfondsen. Spelen ze wel voldoende hun rol bij de controle op de vele langdurige zieken in ons land? Hun aantal blijft maar stijgen, naar meer dan 576.000. Gisteren moesten de mutualiteiten zich in het parlement verantwoorden.
Oplopende kritiek op ziekenfondsen
De ziekenfondsen treden amper op tegen wie niet echt ziek is, om aan ledenbinding te doen, zo klagen MR en N-VA aan. Traditioneel hakken beide partijen met plezier in op de oude zuilen. Maar opvallender was de kritiek van minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit), die normaal gezien de ziekenfondsen eerder verdedigt.
Riziv-topman Pedro Facon wees tijdens de parlementaire hoorzitting op opvallende verschillen tussen de ziekenfondsen onderling. Sommige fondsen controleren aanzienlijk strikter dan andere — een vaststelling die vragen oproept over de gelijkheid van behandeling voor verzekerden.
576.000 langdurig zieken: een recordcijfer
Het aantal langdurig zieken in België is opgelopen tot meer dan 576.000. Dat zijn mensen die langer dan één jaar arbeidsongeschikt zijn. De trend is al jaren stijgend en toont geen tekenen van kentering. Dit legt een enorme druk op de sociale zekerheid, maar ook op de arbeidsmarkt: al dat talent staat aan de zijlijn.
De discussie over controle mist een essentieel punt: de vraag is niet alleen of mensen al dan niet terecht ziek zijn, maar hoe we hen duurzaam terug kunnen laten aansluiten bij werk dat bij hen past. Controle zonder een kwalitatief re-integratieaanbod lost niets op — het verplaatst het probleem alleen maar.
Structureel probleem vraagt structurele oplossing
Experts wijzen erop dat de controlediscussie de werkelijke uitdaging maskeert: ons systeem is onvoldoende uitgerust om mensen duurzaam te laten re-integreren. Een strengere controle zonder een betere begeleiding naar werk leidt enkel tot meer armoede, niet tot meer werkenden.
Wat nodig is, is een geïntegreerde aanpak waarbij preventie, begeleiding, werkgeversengagement en beleidsmaatregelen hand in hand gaan. De ziekenfondsen zijn daarin slechts één schakel — en niet de belangrijkste.
Rol van werkgevers
Werkgevers blijven in dit debat te vaak buiten beeld. Nochtans is hun rol cruciaal: een werknemer die terugkeert na langdurige ziekte, heeft nood aan een omgeving die aangepast werk biedt, begrip toont en de re-integratie actief ondersteunt. Zonder die bereidheid aan werkgeverskant strandt elk re-integratietraject.